Kocaeli Gebze’de çöken 7 katlı Arslan Apartmanı, bir aileyi hayattan kopardı. 12 yıldır ayakta duran yapı, yıllar boyunca gözden kaçan yapısal sorunlarla adım adım yıkıma sürüklendi.

İLK ÇATLAKTAN ENKAZA: BİNANIN GEÇMİŞİ NELERİ GİZLİYORDU?

2013 yılında inşa edilen Arslan Apartmanı, oturum izni almasının ardından kısa süre sonra alt katında kebapçıya ev sahipliği yaptı. Isıya maruz kalan kolonlar, yıllar içinde deformasyon belirtileri gösterdi. Sonrasında eczaneye dönüştürülen bu alan, çöküşün merkezine oturdu.

12 YILDA MİLİM MİLİM ÇÖKÜŞ

Binanın zemininde ve temelinde her yıl belirginleşen çatlaklar, apartmanın sessiz bir şekilde zeminle bütünleştiğini gösterdi. Özellikle eczanenin bulunduğu köşe kolonlardaki deformasyonlar, yapının çöküşe hazır hale geldiğini işaret ediyordu.

FIRIN ETKİSİ TAŞIYICI SİSTEMİ ZAYIFLATTI MI?

Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık, yapının geçmişte kebapçı olarak kullanılan dükkânında oluşan yüksek ısının beton ve iç donatıya zarar vermiş olabileceğini belirtiyor:
“Fırın gibi yüksek ısıya maruz kalan yapılar, taşıyıcı elemanlarda zamanla ciddi dayanım kaybı yaşar. Eğer bu alanlar özel malzemeyle korunmadıysa, yapının genel direnci düşer.”

ZEMİNDEKİ FARKLILIK ÇÖKMENİN SEBEBİ OLABİLİR

Prof. Dr. Şevket Ateş’e göre binanın temelinde farklı zemin türlerinin bulunması da çöküşü tetiklemiş olabilir:
“Bir taraf dolgu, diğer taraf doğal zeminse, kısa kenar yönünde daha fazla oturma görülür. Bu durum yapının yan yatmasına ve zayıf noktalarından çökmesine yol açar.”

YUMUŞAK KAT ETKİSİ: TİCARİ KAT EN ZAYIF HALKAYDI

Binanın giriş katında ticari kullanım nedeniyle taşıyıcı duvarların eksik olması, yapının direncini zayıflatmıştı. Üst katlara göre daha yüksek olan zemin kat, “yumuşak kat” özelliğiyle çökmenin ana nedenlerinden biri oldu.

MADENİ PARAYLA ÇATLAK TESTİ BİLE YETERLİYDİ

Uzmanlara göre, erken müdahale için kullanılan basit testler bile hayat kurtarabilirdi. 2 mm’den büyük çatlakların riskli olduğu belirtilirken, 1 TL madeni parayla yapılan bir kontrol, tehlikeyi gösterebilecek seviyedeydi.

DÜZENSİZ KOLON YERLEŞİMİ VE KISMI GÜÇLENDİRMELER UYUMSUZDU

Binanın bazı katlarında kolon yerleşimi eksikti. Altunışık, simetrik ve bütünsel taşıyıcı sistemin önemine dikkat çekiyor:
“Kolonların her katta devam etmesi gerekir. Aksi durumda yük aktarımı bozulur ve dinamik etkilerde yapı dengesini kaybeder.”