Türkiye’de geçici koruma statüsüyle yaşayan Suriyelilere yönelik önemli bir politika değişikliği hayata geçiriliyor. Yeni yılla birlikte ücretsiz sağlık hizmeti uygulaması sona erdi. 1 Ocak’tan itibaren sağlık hizmeti almak isteyen Suriyeliler, katkı payı ödemek zorunda kalacak.

DÖNÜŞLER BEKLENEN HIZDA DEĞİL

Suriye’de savaşın sona ermesinin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen Türkiye’deki Suriyelilerin ülkelerine dönüşü beklenen hızda gerçekleşmedi. 8 Aralık 2024’ten bu yana yaklaşık 600 bin kişi ülkesine dönerken, halen 2 milyon 370 bin Suriyeli Türkiye’de geçici koruma statüsüyle yaşamını sürdürüyor.

Edinilen bilgilere göre, geçici koruma statüsünün Avrupa’daki örneklerde olduğu gibi tek seferde kaldırılması önerildi. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, zorla geri gönderme anlamına gelebilecek uygulamalara itiraz ettiği ve bu nedenle sürecin kademeli yürütülmesini istediği öğrenildi.

İKİNCİ AŞAMA: GEÇİCİ KORUMA STATÜSÜ KALDIRILIYOR

Ücretli sağlık hizmetine geçilmesinin ardından ikinci aşamada, Suriyelilerin geçici koruma statülerinin kademeli olarak kaldırılması planlanıyor. Statüsü kaldırılan Suriyeliler, Türkiye’de kalabilmek için ikamet izni almak zorunda olacak.

Güvenlik kaynaklarına göre ikamet izni almak oldukça sıkı kurallara bağlanacak. Başvuru sahiplerinden ev ve iş durumu, geçerli kira sözleşmesi, sağlık sigortası, maddi yeterlilik ve banka hesabı gibi kriterler istenecek. Şartları sağlayamayanlara ikamet izni verilmeyecek.

İZİN ALAMAYANLAR KAÇAK DURUMA DÜŞECEK

İkamet izni alamayan Suriyeliler, Türkiye’de yasal statülerini kaybedecek. Bu durumda olanların ya ülkelerine dönmeleri ya da kaçak statüsüne düşmeleri söz konusu olacak. Yetkililer, bu uygulamaların geri dönüşleri hızlandıracağını değerlendiriyor.

Ülkelerine dönmek isteyen Suriyelilerin yol ve diğer masraflarının Birleşmiş Milletler’den gelen fonlarla karşılanması planlanıyor. Ayrıca geri dönüşü teşvik etmek amacıyla, belirli destek ödemelerinin de yapılması gündemde.

HEDEF: GÖNÜLLÜ VE KONTROLLÜ GERİ DÖNÜŞ

Yetkililer, atılan adımların zorunlu değil gönüllü ancak kontrollü bir geri dönüş sürecini amaçladığını vurguluyor. Yeni düzenlemelerin önümüzdeki günlerde ilgili bakanlıklar ve kurumlar tarafından kademeli olarak uygulanması bekleniyor.