Duygusal yeme davranışı; açlık hissi nedeniyle veya öğün zamanı geldiği için ya da sosyal bir gereksinme sebebiyle değil sadece duygulanıma bir yanıt niteliğinde ortaya çıkan yeme davranışı olarak bilinir.
Normal koşullarda; anksiyete, kızgınlık, depresyon vb. Duygu durumları iştahta azalmaya neden olur ancak duygusal yeme davranışı içinde olan bireylerde bu durumun tam aksi yani aşırı yeme davranışı gözlenebilmektedir. Bunun yanı sıra yapılan çalışmalar olumlu duyguların da duygusal yeme davranışını tetikleyebileceğini göstermiştir. Bireyler mutlu veya keyifli olduklarında da özellikle şekerli ve tatlı yiyeceklere yönelebildikleri gözlemlenmiştir.
Duygusal yeme davranışı yalnızca obez bireylerde değil, normal kilolu, diyet yapan veya kilo alma süreci içerisinde olan bireylerde de görülebilir. Bu nedenle duygusal yeme, farklı yaş ve kilo gruplarını etkileyen, psikolojik, duygusal ve sosyal boyutları olan bir yeme davranışı olarak değerlendirilmelidir.
Duygusal yeme daranışı içerisinde tercih edilen besinler arasında bulunan yüksek yağlı veya yüksek şekerli yiyecekler tüketildiğinde beynin bazı bölgelerinde ödül sistemleri aktive olur. Psikoloji alanında yıllardır süren araştırmalar, ödüllendirilen her davranışın tekrar edilme olasılığının yüksek olduğunu göstermektedir.
Bu nedenle, duygusal yeme davranışının sürekli ve tekrarlayıcı bir örüntü hâline gelmeden önce, sağlıklı müdahalelerle erken dönemde kontrol altına alınması gerekmektedir. Duygusal yemeyi kontrol etmenin bir başka yolu da tetikleyicilerinizi belirlemektir. Sadece ne yediğiniz ve ne kadar yediğiniz değil, o sırada nasıl hissettiğiniz de önemlidir. Duygusal yeme davranışınızın nedenlerini belirleyin, uzmanlardan destek alın ve süreci en sağlıklı şekilde yönetin.
Duygusal yeme daranışıyla ilişkili bir davranış kalıbını fark ettiğinizde, onu kırmak için bir strateji geliştirin. Örneğin, zor bir günün ardından bunu “hak ettiğinizi” düşündüğünüz için yemek yiyorsanız, dengeli kilo kontrolünü ve sağlıklı hissetmeyi de hak ettiğinizi kendinize hatırlatın. Eğer stres nedeniyle yiyorsanız, bu stresi azaltmanın yollarını keşfedin. Size iyi gelen sizin için en uygun hobiyi bulun ve düzenli egzersiz yapın stres seviyelerini düşürmeye yardımcı olabilir.
Sonuç olarak; duygusal yeme davranışının farkına varılması, tetikleyicilerin doğru şekilde belirlenmesi ve yerine daha sağlıklı alışkanlıkların konulması, uzun vadede hem sürdürülebilir kilo yönetimini hem de psikolojik iyilik hâlini destekler. Kişinin kendine karşı anlayışlı olması, uzman desteği alması ve yaşam tarzında küçük ama kalıcı değişiklikler yapması, duygusal yeme döngüsünü kırarak daha dengeli ve sağlıklı bir yaşamın kapılarını aralayacaktır.
