Kocaeli’de sendikal hakları için direnen Flormar işçilerinin mücadelesi uluslararası hukukta önemli bir kazanımla sonuçlandı. Fransa’da görülen davada Yves Rocher şirketi, Türkiye’deki sendikal hak ihlallerinden sorumlu tutularak tazminata mahkûm edildi.
Kocaeli’deki Flormar fabrikasında yaşanan sendikal hak ihlalleri, Fransa’da açılan dava sonucunda uluslararası sendikacılık açısından dikkat çeken bir kararla sonuçlandı. Petrol-İş Sendikası’nın yürüttüğü hukuk mücadelesi sonrası Paris’te görülen davada Yves Rocher şirketi sorumlu bulundu.
Mahkeme, şirketin Fransa’nın Özen Yükümlülüğü Yasası’nı ihlal ettiğine hükmederek tazminat ödemesine karar verdi. Karar, çok uluslu şirketlerin yurtdışındaki faaliyetlerinden dolayı sorumlu tutulabileceğini göstermesi bakımından sendikal hareket açısından emsal bir gelişme olarak değerlendirildi.
PARİS MAHKEMESİ ANA ŞİRKETİ SORUMLU BULDU
Paris Asliye Mahkemesi’nin Özen Yükümlülüğü davalarına bakan 34. Dairesi, Yves Rocher Grubu’nun Türkiye’de faaliyet gösteren bağlı şirketinde yaşanan işçi hakları ihlallerinde gerekli önlemleri almadığına karar verdi.
Mahkeme, ana şirketin Türkiye’de ortaya çıkabilecek işçi hakları ihlallerine ilişkin riskleri yeterince tespit etmediğini ve gerekli denetim mekanizmalarını işletmediğini belirtti. Bu nedenle şirketin sorumluluklarını yerine getirmediği sonucuna varıldı.
130’DAN FAZLA İŞÇİNİN İŞTEN ÇIKARILMASI DAVAYA KONU OLDU
Davanın temelini, Türkiye’de faaliyet gösteren Flormar işyerinde çalışan 130’dan fazla işçinin yaşadığı hak ihlalleri oluşturdu. İşçiler; kötü çalışma koşulları, iş sağlığı ve güvenliği sorunları, kadın çalışanlara yönelik sistematik ayrımcılık ve sendikal örgütlenme girişimleri nedeniyle işten çıkarıldıklarını belirtti.
Petrol-İş Sendikası’na üye olan işçiler, 2018 ve 2019 yıllarında işlerinden çıkarılmıştı. Bunun üzerine Petrol-İş Sendikası, ActionAid Fransa, Sherpa ve işten çıkarılan 81 Flormar çalışanı Fransa’da dava açtı.
FRANSA’NIN ÖZEN YÜKÜMLÜLÜĞÜ YASASI İLK KEZ UYGULANDI
Mahkeme kararında, 27 Mart 2017 tarihli Fransız Özen Yükümlülüğü Kanunu’nun gerekliliklerinin yerine getirilmediği açıkça vurgulandı.
Bu yasa, büyük şirketlerin küresel faaliyetleri sırasında ortaya çıkabilecek insan hakları ihlallerini önceden tespit etmesini ve önlem almasını zorunlu kılıyor.
Kararda ayrıca Yves Rocher Grubu’nun Türkiye’deki bağlı şirketini özen yükümlülüğü planının dışında bıraktığı ve sendika karşıtı uygulamaların engellenmesi için gerekli adımları atmadığı ifade edildi. Bu nedenle karar, Fransız şirketlerinin yurtdışındaki faaliyetlerinden dolayı sorumlu tutulduğu ilk örneklerden biri olarak tarihe geçti.
KOCAELİ’DE 297 GÜN SÜREN DİRENİŞİN SONUCU
Mahkeme kararının arkasında yıllar süren bir işçi mücadelesi bulunuyor. Petrol-İş Sendikası Gebze Şubesi’nde örgütlenen Flormar işçileri, sendikaya üye oldukları gerekçesiyle işten çıkarılmalarının ardından fabrika önünde 297 gün süren bir direniş gerçekleştirdi.
Sendikalar ve sivil toplum kuruluşlarının da destek verdiği bu mücadele, uluslararası alanda hukuki bir kazanıma dönüşerek dikkat çekti.
MAHKEME TAZMİNATA HÜKMETTİ
Mahkeme, davacı 81 eski Flormar işçisinden 72’sinin Türkiye’de yapılan sulh anlaşması kapsamında tazminatlarını aldığını belirterek bu kişiler için yeniden ödeme yapılmasına gerek olmadığına karar verdi.
Ancak kalan başvuruların bir kısmında yeterli kanıt bulunamadığı ifade edildi. Buna rağmen altı eski çalışan için tazminat kararı verildi.
Karara göre Yves Rocher Grubu; Nimet Göksu, Nazım Sancak, Erdin Günaydın, Nejdet Mengübeti, Ersan Alasulu ve Sedat Ordu’ya kişi başına 5 bin Euro manevi ve 3 bin Euro maddi olmak üzere toplam 8 bin Euro tazminat ödeyecek.
SENDİKAYA DA 40 BİN EURO TAZMİNAT
Mahkeme ayrıca Petrol-İş Sendikası’na 40 bin Euro tazminat ödenmesine hükmetti.
Sherpa ve ActionAid Fransa’ya ise sembolik olarak birer Euro tazminat verilmesi kararlaştırıldı.
“ÖRGÜTLÜ MÜCADELENİN GÜCÜNÜ GÖSTERDİ”
Petrol-İş Sendikası Genel Başkanı Süleyman Akyüz karar sonrası yaptığı açıklamada sürecin önemine dikkat çekti.
Akyüz, “Bu karar, küresel şirketlerin yurtdışındaki faaliyetlerinden kaynaklanan işçi hakları ihlalleri nedeniyle sorumlu tutulabileceğini açıkça ortaya koymuştur. Aynı zamanda örgütlü mücadelenin sonuç alabileceğini bir kez daha göstermiştir” dedi.
Kararın, uluslararası ölçekte faaliyet gösteren şirketlere işçi haklarına saygı konusunda güçlü bir mesaj verdiği değerlendiriliyor.