Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN), dünya çapında yer hareketlerini izleyerek afet risklerinin önceden belirlenmesine olanak tanıyacak yerli ve milli bir yazılım geliştirdi. Prof. Dr. Hakan Kutoğlu önderliğindeki ekip, radar uydularından alınan görüntüleri tamamen otomatik biçimde analiz ederek deprem ve heyelan gibi doğa olaylarının risklerini değerlendiren çığır açıcı bir projeye hayat verdi.
GELİŞMİŞ YAZILIMLA AFETLERE KARŞI GÜVENLİK ARTACAK
Bilimsel araştırma projesi kapsamında tasarlanan yazılım, BEUN Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer’in desteğiyle tamamlandı. Türkiye genelindeki yer bilimciler bugün itibarıyla yazılıma erişebilecek. Sistem, radar uydularının karmaşık verilerini kolaylıkla işleyerek afetlerle ilgili riskleri önceden saptama ve zararı azaltma konusunda bilim insanlarına büyük avantaj sağlayacak.
2014’TEN BUGÜNE GLOBAL VERİ ANALİZİ
Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, “Depremler, heyelanlar gibi olaylar gerek insan hayatını gerekse yerleşim birimlerini tehdit eden en büyük jeolojik afetler. Bu jeolojik afetlerin ortaya çıkartılması, erken uyarı yapılabilmesi, zarar azaltma çalışmalarının yapılması, aktif hayatlarının belirlenmesi, aktif eylemlerin belirlenmesi gibi çalışmalar günümüzün en ileri teknolojisi radar uyduları ile gerçekleştirilebilmektedir. Ancak maalesef bu radar uydularının işlenmesi o kadar kolay bir çalışma değil… Biz bu süreçleri son derece kolaylaştıran, otomatize eden bir yazılım gerçekleştirdik.” sözleriyle projenin önemine dikkat çekti.
16 YAZILIM TEK PLATFORMDA BULUŞTU
Kutoğlu’nun açıklamalarına göre, yazılım 2014 yılından bu yana toplanan radar uydu görüntülerini analiz edebiliyor ve arka planda 16 farklı yazılımı tek bir çatı altında toplayarak veri işlemesini otomatikleştiriyor. Kullanıcılar, istedikleri bölgeyi ve tarih aralığını seçip sadece birkaç dakikalık eğitimle sistemi kullanabiliyor. Sınırlama olmadan Afrika’dan Amerika’ya, Avrupa’dan Türkiye’ye tüm dünyadaki jeolojik hareketler izlenebiliyor.
AKTİF FAYLAR, RİSKLİ BÖLGELER TESPİT EDİLECEK
Yazılım sayesinde, bilim insanları harita üzerinden diledikleri bölgedeki yer hareketlerini farklı zaman dilimlerinde takip edebilecek. Prof. Dr. Kutoğlu, “Bu sayede ne olabilir ne elde ederiz? Yer hareketi olan yerleri rahatlıkla tespit edebiliyoruz… Biz bu yazılımı kendimiz için değil, bütün ülkemizdeki yerbilimciler için gerçekleştirdik.” ifadelerini kullandı. Böylece deprem riski taşıyan bölgelerde aktif fay hatları ve yer hareketleri kolayca izlenebilecek.
BEUN, TÜRKİYE’NİN ÖNCÜ BİLİM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA
Rektör Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer, üniversitenin bu yazılımla Türkiye’nin önde gelen bilim merkezlerinden biri olduğunu belirtti. “Ülkemize ve milletimize hayırlı olsun. Şu anda bizim sunucularımız üzerinde çalışan program. Daha sonra farklı alternatiflerle de sunulabilir. Bizim sunucularımıza girip çalışmak isteyen tüm bilim adamları veya başka sahil kişiler bunu kullanabilecek. Radar uydularının görüntülerini işleyip dünyanın herhangi bir yerindeki yer hareketlerini tespit edebilecekler. Bu da hepimiz için bir fayda sağlıyor. Teşekkür ediyoruz.” dedi.
AFET ÖNCESİ ERKEN TESPİTİN KAPILARI ARALANIYOR
Sentinel-1 radar uydu verilerinden elde edilen analiz aracıyla, deprem ve heyelan gibi doğal afetlerde hızlı değerlendirme imkânı artıyor. Proje; erken müdahale, kaçak yapılaşma tespiti ve yer değişimleri analizinde Türkiye’nin afetlere karşı direncini yükseltmeyi amaçlıyor.
