Orta Asya ülkesi Kırgızistan’da, halkın vitamin ve mineral ihtiyacını karşıladığına inandığı ‘gulboto’ adı verilen toprak, pazarlarda satılmaktadır. Başkent Bişkek’in merkezinde yer alan Oş Pazarı’nda, sağlık açısından faydalı olduğuna inanılan ve taşa benzeyen sıkıştırılmış topraklar bulunur. ‘Gulboto’, vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineralleri karşıladığı düşünülen bir topraktır.
GULBOTO’NUN ÖZELLİKLERİ
Temel bileşeni kaolinit olan gulboto, dağlık alanlardan ve mağaralardan kazılarak toplanır. Özellikle demir eksikliği yaşayanlar tarafından tüketilen bu toprak, çoğunlukla pazarlarda satılır. Farklı tatlar sunabilen gulboto, fıstık veya çekirdek tadı verebilir; yağlı, kuru ve tuzlu gibi çeşitleri mevcuttur.
Bişkek’teki Oş Pazarı’nda yıllardır gulboto satan Barçın Caynakova, en meşhur gulbotonun Batken bölgesinde üretildiğini belirtmiştir. Caynakova, “Oş bölgesinden çıkan gulboto da meşhurdur. Yağmur dokunduğunda paslanan kayacıklar bıçakla temizlenir. Sert oluyor. Yani üretilmesi kolay değil. Kazılması için emek harcanıyor” demiştir.
GULBOTO TÜKETİMİNİN ETKİLERİ
Caynakova’ya göre, “Vücutta kalsiyum veya demir azaldığında insanın gulboto yiyesi geliyor. Eğer kişinin vitamin eksikliği yoksa gulboto hoşuna gitmez.” Gulboto hem kadınlar hem de erkekler tarafından tercih edilmekte olup çocuklar da bu toprağı tüketmektedir. Ancak fazla tüketimi zararlı olabilir.
Caynakova, günümüzde organik ürünlerin azaldığını ve tüketilen meyve sebzelerin bile kimyasal maddeler içerdiğini belirterek, gulbotonun bu eksiklikleri gidermede bir alternatif sunduğunu ifade etmiştir.
Kaynak: İHA (İhlas Haber Ajansı)
