ABD Hava Kuvvetleri’nin emektar B-52 bombardıman uçaklarını 2050’li yıllara kadar envanterde tutma planı büyük bir mali kriz ve takvim gecikmesiyle karşı karşıya kaldı. ABD Sayıştayı (GAO) tarafından hazırlanan son raporda, 21 milyar dolarlık modernizasyon portföyünde yer alan 13 alt programın 10’unda ciddi sorunlar tespit edildiği bildirildi.
MOTOR DEĞİŞİMİNDE MİLYAR DOLARLIK AŞIM
Modernizasyon harcamalarının en büyük kalemini oluşturan Ticari Motor Değişim Programı (CERP) kapsamında, B-52 uçaklarında kullanılan eski Pratt & Whitney TF33 motorlarının Rolls-Royce üretimi F130 motorlarıyla değiştirilmesi hedefleniyordu. Ancak GAO verilerine göre projenin tahmini maliyeti 2018 yılından bu yana yüzde 38’den fazla artarak 15,4 milyar doları aştı.
Geliştirme aşamasına geçişi 32 ay geciken motor programında yeni motorların uçuş testlerinin 2029 yılında yapılması planlanıyor. İlk operasyonel kabiliyete ulaşma tarihinin ise yaklaşık beş yıllık ertelemeyle 2033 yılına kaldığı ifade edildi.
TESTLER BİTMEDEN ÜRETİM KARARI ALINDI
Raporda dikkat çeken en kritik hususlardan biri de ABD Hava Kuvvetleri’nin üretim takvimi oldu. F130 motorları ve ilgili sistemlerin üretimine, henüz uçuş testlerinin başlayacağı 2029 yılında geçilmesi öngörülüyor. Bu durum, motorların uçakla tam entegre biçimde uçuş testlerinden geçirilmeden seri üretime alınması anlamına geliyor.
GAO uzmanları, test sürecinde yaşanabilecek olası teknik aksaklıkların üretilen sistemlerde yeniden tasarım zorunluluğu doğuracağı uyarısında bulundu. Kurum, riskler yeniden değerlendirilene kadar seri üretim kararının ertelenmesini tavsiye etti.
YENİ RADAR SİSTEMİ 2030 YILINA ERTELENDİ
B-52 Radar Modernizasyon Programı (RMP) da bütçe aşımı ve gecikmelerden nasibini aldı. Mevcut mekanik radarların yerini alacak AESA teknolojili AN/APQ-188 radarlarının maliyeti yüzde 30 artışla 2,9 milyar doların üzerine çıktı. Sistemlerin ilk operasyonel kabiliyete ulaşma tarihi ise 3,5 yıllık ertelemeyle 2030 yılına çekildi.
Maliyetleri dengelemek amacıyla radarın bazı performans gereksinimlerinden feragat edildiği öğrenildi. Motor ve radar programlarının toplam bütçesi 18,3 milyar dolara ulaşırken, bu iki kalem tüm modernizasyon paketinin yüzde 88’ini oluşturuyor. Yaşanan ertelemelerin, yedek parça sıkıntısı çeken mevcut B-52 filosunun göreve hazırlık oranını olumsuz etkilemesinden endişe duyuluyor.
5N 1K
B-52 modernizasyon programının toplam bütçesi ne kadar?
B-52 bombardıman uçaklarının modernizasyon portföyünün toplam bütçesi yaklaşık 21 milyar dolar olarak açıklanmıştır.
GAO raporuna göre kaç projede aksama var?
ABD Sayıştayı (GAO) raporuna göre 13 modernizasyon programının 10'unda maliyet, takvim veya performans sorunu yaşanmaktadır.
Yeni motor ve radar sistemleri ne zaman kullanılmaya başlanacak?
Motor değişim programının ilk operasyonel kabiliyete 2033 yılında, yeni radar sisteminin ise 2030 yılında ulaşması beklenmektedir.
