Depremin izleri su altında!

Kocaeli’nin Gölcük ilçesine bağlı Değirmendere sahilinde, 17 Ağustos 1999 Marmara depreminde denize batan yapıların izleri 27 yıl sonra bile su altında varlığını sürdürüyor. Japon yüksek mimar ve inşaat yüksek mühendisi Yoshinori Moriwaki, depremin yıl dönümü anma etkinlikleri kapsamında Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) ekipleriyle birlikte bölgeye dalarak bu kalıntıları yerinde inceledi.

DENİZ ALTINDAKİ YAPI KALINTILARI

Moriwaki, 17 Ağustos 1999 Marmara depreminde Gölcük’ün Değirmendere sahilinde denize çöken yapıların hala felaketin izlerini taşıdığını belirtti. Kocaeli’ye gelen Japon uzman, DESSAT ekipleriyle Değirmendere açıklarında anma dalışı gerçekleştirdi. 15 ila 30 metre derinlikte yer alan yapı kalıntılarını su altında gözlemleyen Moriwaki, deprem ve yapı güvenliği konularında önemli değerlendirmelerde bulundu.

KAZIK SİSTEMİ YETERSİZLİĞİ

Değirmendere’deki alanın deprem sırasında denize çökme nedenini yıllar sonra öğrendiğini ifade eden Yoshinori Moriwaki, “Yaklaşık 7-8 yıl önce öğrendim ki; bu bölgede 2 kilometrelik bir dolgu alanı yapılmış. Orada 36 adet dükkân ve bir lunapark varmış. Zemin iyileştirmesi ve kazık sistemi doğru düzgün yapılmadığı için deprem sırasında bu alan kayarak denize çökmüş. Şu an 15 ila 30 metre derinlikte denizin içinde bulunuyor. Ben de bunu kendi gözlerimle görmek istedim” dedi. Moriwaki, her yıl 17 Ağustos anma etkinlikleri kapsamında dalış yaptığını ve su altında deprem anındaki haliyle duran binaların, çöken yapıların ve katları batan binaların görülebildiğini ekledi.

DERS ÇIKARMA VURGUSU

İlk dalışında denizin altında gördüğü manzaradan büyük üzüntü duyduğunu dile getiren Moriwaki, “Tabii ki büyük bir üzüntü hissettim, çok kötü bir andı. Ancak bundan sonra aynı hataları yapmamak için ders çıkarmamız ve çalışmamız gerekiyor. Deprem hem Japonya’da hem de Türkiye’de her zaman olan ve olmaya devam edecek bir doğa olayı. Bu yüzden ‘Deprem ne zaman, nerede, ne büyüklükte olacak?’ diye beklemek yerine hem Türk hem Japon halkı olarak her an deprem olabileceğini kabul edip, ona göre hazır olmalıyız” şeklinde konuştu.

2023 DEPREMLERİ SONRASI UYANIŞ

Türkiye’deki yapılaşma sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Moriwaki, “Maalesef 1999 depreminden 2023 depremlerine kadar geçen süreçte istenilen seviyeye gelinemedi. 6 Şubat depremlerinde Hatay’da, Kahramanmaraş’ta çok sayıda binanın çöktüğünü hep birlikte gördük. Ancak 2023 depremlerinden sonra adeta ‘jeton düştü’, bir uyanış başladı diyebiliriz. Şu sıralar çalışmalar eskiye göre çok daha iyi gidiyor ama daha fazlasını yapmamız lazım. Kentsel dönüşüm her yerde hızlandırılmalı. Çünkü maalesef Türkiye’deki binaların yaklaşık yüzde 50’si izinsiz, kaçak veya kontrolsüz; ruhsatı ve iskânı olmayan binalar çok fazla. Bu dönüşümü hızlı bir şekilde tamamlamak gerekiyor” ifadelerini kullandı. Ayrıca vatandaşların deprem anında korunma bilincini artırmak amacıyla seminerler verdiğini de belirtti.

BİNA VE ZEMİN GÜVENLİĞİ

Vatandaşlara yaşadıkları bina ve zeminle ilgili üç temel noktaya dikkat etmeleri gerektiğini söyleyen Moriwaki, “Birincisi zemin durumu. Oturduğunuz yerin zemini iyi mi, kötü mü? Zemin yumuşaksa ona uygun kazık ve temel sistemlerinin yapılmış olması gerekir. İkincisi ruhsat ve iskân. Binanızın ruhsatı ve iskânı var mı? Üçüncüsü ise bina yaşı. 2000 yılından sonra yapılan binalar, Japonya ile benzer seviyedeki yeni deprem yönetmeliğine göre inşa edilmiştir. Bu nedenle 2000 sonrası binalar genellikle daha güvenlidir. Eğer binanız 2000 yılından önce yapılmışsa, zemin kötüyse ve ruhsatı yoksa muhtemel bir depremde kendinizi korumak için ‘yaşam üçgeni’ oluşturacak şekilde pozisyon almalısınız” tavsiyesinde bulundu.

DEPREM ANINDA HAZIRLIK

Deprem anında kullanılabilecek malzemelerin kolay ulaşılabilir bir noktada bulunması gerektiğini vurgulayan Moriwaki, “Yanınızda su, düdük, enerji vermesi için küçük çikolata veya şeker, tuz gibi malzemeleri küçük bir poşet içinde kolay ulaşılabilir bir yerde hazır bulundurmalısınız. Deprem çantası hazırlamak da çok önemlidir. Ancak çantayı evin en dip köşesine koyarsanız deprem anında ona ulaşamazsınız. Japonya’da olduğu gibi deprem çantası evin çıkış kapısının hemen yanına, duvara asılmalı ve evdeki eşyalar mutlaka duvara sabitlenmelidir. Herkesin bu tedbirleri alarak her an hazır olması gerekir” diyerek sözlerini tamamladı.

Kaynak: İHA (İhlas Haber Ajansı)