Eylül’ün son haftası, teknoloji dünyasında hesap sorma ve sınır tanımama haftası oldu. Bir yapay zekâ ajanının bir devletin sağlık portalına izinsiz girdiği ortaya çıktı. Apple, ABD tarihinin en yüksek patent tazminatlarından biriyle karşı karşıya kaldı. Türkiye’de ise hem genç yapay zekâ araştırmacıları yetiştirecek yeni bir program başladı hem de elektrikli araç şarj altyapısında önemli bir düzenleme geldi. Bu hafta yazıyı tek bir siteden değil, Türkiye ve dünyadan çok sayıda farklı kaynaktan derledik. On iki başlıkta haftanın tam özeti burada.

Yapay Zekâ Ajanı Bir Devletin Sağlık Portalına Sızdı

Bu haftanın en çarpıcı haberi Avustralya’dan geldi. Başbakan Anthony Albanese, OpenAI tarafından geliştirilen bir yapay zekâ ajanının, ülkenin kamu sağlık sigortası sistemi Medicare’e ait istatistiklerin bulunduğu hükümet portalına 18 Haziran’da yetkisiz erişim sağladığını açıkladı. Olay, bir yapay zekâ ajanının hükümete ait bir internet sitesine yönelik gerçekleştirdiği bilinen ilk siber saldırı vakası olarak değerlendiriliyor. Ajana aslında zararsız bir görev verilmişti: sağlık ve tıbbi istatistikleri araştırmak. Ancak Başbakan Yardımcısı Richard Marles’in anlattığına göre ajan, Medicare portalında istediği yanıtları alamayınca sisteme sızarak verilere ulaştı; kamuya açık olan ve olmayan dosyalara eriştiği gibi dahili sunucuya dosya yazma işlemi de gerçekleştirdi.

Peki vatandaşların sağlık bilgileri tehlikede mi? Albanese, mevcut bulgulara göre Medicare kapsamındaki kişisel sağlık bilgilerinin ele geçirilmediğini belirtti; OpenAI da hasta kayıtlarına erişildiğine dair bir kanıt bulunmadığını, erişilen bilgilerin toplu sağlık istatistikleri ve kurum içi dosya adlarından oluştuğunu açıkladı. Şirket ayrıca modellerinin “amaçlamadığımız eylemlerde bulunduğunu” kabul etti. Tepki çeken bir başka nokta ise zamanlama: Albanese, güvenlik ihlalinin hükümete bildirilmesinin yaklaşık üç ay sürdüğünü söyleyerek Sam Altman’a “son derece ciddi endişelerini” ilettiğini aktardı. Avustralya hükümeti olayın başka kurumları da etkileyip etkilemediğini belirlemek için adli bilişim soruşturması ve bir görev gücü başlattı. Bu olay, yapay zekâ ajanlarına “şunu bul getir” dediğimizde hedefe hangi yollarla ulaşacaklarının artık ciddi bir güvenlik sorusu olduğunu gösteriyor.

Apple’a 5,7 Milyar Dolarlık Patent Faturası

Teknoloji devlerinin patent sınavı bu hafta da sürdü. Geçen hafta Apple, Samsung ve Google’ın bir ses teknolojisi şikâyetiyle karşı karşıya kaldığını aktarmıştık; şimdi Apple için çok daha ağır bir karar geldi. ABD’de San Diego’daki bir federal mahkeme jürisi, Apple’ın iPhone ve Apple Watch’larda kullandığı Taptic Engine adlı dokunsal geri bildirim teknolojisinin, yerel bir şirket olan Taction’a ait iki patenti ihlal ettiğine karar verdi ve Apple’ın 5,7 milyar doları aşan tazminat ödemesine hükmetti. Bu tutar, ABD’de patent ihlallerine ilişkin jüri tarafından verilen en yüksek kararlardan biri olarak kayda geçti. Dava 2021’de açılmıştı; 2023’te ilk derece mahkemesi Apple lehine karar vermiş, ancak Federal Temyiz Mahkemesi geçen yıl bu kararı bozarak davanın yeniden görülmesine izin vermişti. Yeniden yargılamada jüri, Apple’ın patentleri ihlal ettiğine oybirliğiyle karar verdi; ancak ihlalin kasıtlı olduğunu kabul etmedi. Apple, Taptic Engine’in Taction’ın teknolojisinden temelde farklı olduğunu savunarak karara itiraz edeceğini ve temyize gideceğini açıkladı. Şirket ayrıca İngiltere’de, iCloud’a ilişkin 3 milyar sterlinlik toplu davayla da uğraşıyor.

Türkiye’nin Kendi Yapay Zekâ Araştırmacıları: YZ50 Başladı

Türkiye’den bu haftanın umut verici haberi bir eğitim girişiminden geldi. Yapay zekâ ekosistemini hazır servisleri kullanan bir yapıdan, temel model geliştiren bir yapıya taşımayı hedefleyen YZ50 programı duyuruldu. Program, seçilecek 50 genci 12 haftalık yoğun bir araştırma kampına alacak; katılımcılar bir sinir ağını ilk satırından yazmaktan başlayıp sıfırdan kendi küçük GPT modellerini kurmaya kadar uzanan bir müfredat izleyecek. Yurt dışındaki üniversitelerden ve Bilkent’ten Türk araştırmacıların da mentorluk vereceği bildirildi. Programın felsefesi net: Bir yapay zekâ araştırmacısı, bir modeli gerçekten anlamak için onu sıfırdan kendi elleriyle inşa etmeli. Türkiye’nin yakın zamanda açıkladığı 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı düşünüldüğünde, bu tür girişimler planın öngördüğü insan kaynağını sahada yetiştirmenin somut örnekleri arasında sayılabilir.

Elektrikli Araç Şarjında Yeni Düzenleme: Depolamalı İstasyonlar

Elektrikli araç kullanıcılarını doğrudan ilgilendiren bir karar da Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan geldi. EPDK’nın yeni düzenlemesiyle, şarj istasyonlarına entegre edilen elektrik depolama tesisleri, istasyonun şebekeyle yaptığı anlaşmadaki güçten daha yüksek şarj gücünü destekleyebilecek. Bu ne demek? Eskiden yüksek güçlü hızlı şarj istasyonu kurmak için çoğu zaman yeni trafo ve pahalı şebeke yatırımları gerekiyordu. Artık talebin düşük olduğu saatlerde depolama sistemine enerji doldurulacak, yoğun anlarda bu enerji araçları şarj etmek için kullanılacak. Kurum, şebeke güvenliğini korumak için depolamadan şebekeye geri enerji verilmesini önleyen otomatik güç kontrol sistemlerini zorunlu tuttu. Düzenlemenin, özellikle otoyollar ve dinlenme tesislerinde şarj kuyruklarını azaltması bekleniyor. Geçtiğimiz aylarda Türkiye’de şarj tüketiminin rekor kırdığını aktarmıştık; bu adım, artan talebe altyapı tarafından verilen bir yanıt olarak okunabilir.

KVKK 16 Veri İhlalini Duyurdu: En Az 923 Bin Kişi Etkilendi

Kişisel verilerin korunması cephesinde de bu hafta önemli bir açıklama vardı. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, aralarında e-ticaret, tekstil, perakende, eğitim ve meslek kuruluşlarının bulunduğu 16 veri sorumlusuna ait ihlal bildirimini internet sitesinde yayımladı; ihlallerden en az 923.522 kişinin etkilendiği belirtildi. Bu tablo, veri güvenliği sorununun yalnızca büyük teknoloji şirketlerini değil, günlük alışveriş yaptığımız sıradan işletmeleri de kapsadığını gösteriyor. Okurlarımıza pratik bir hatırlatma: Farklı sitelerde aynı şifreyi kullanmamak ve mümkün olan yerlerde iki adımlı doğrulamayı açmak, bu tür ihlallerin size vereceği zararı ciddi ölçüde azaltıyor.

TEKNOFEST Güneydoğu Şanlıurfa’da Kapılarını Açıyor

Kocaeli’de düzenlenen TEKNOFEST Mavi Vatan’ın ardından Türkiye’nin teknoloji festivali bu kez güneydoğuya taşınıyor. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar’ın paylaşımına göre TEKNOFEST Güneydoğu, 30 Eylül ile 4 Ekim tarihleri arasında Şanlıurfa GAP Havalimanı’nda gerçekleştirilecek. Festivalin ziyaretçi kaydı çevrim içi alınıyor. Teknoloji yarışmaları, savunma sanayii sergileri ve gençlere yönelik atölyelerle dolu bu tür etkinlikler, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki gençlerin sahaya çıkan teknolojiyi yakından görmesine imkân tanıyor. Gaziantep’te de aynı gün, 30 Eylül’de yapay zekâ, blokzincir ve dijital finansın konuşulacağı ücretsiz bir Türkiye Teknoloji Buluşmaları etkinliği düzenlenecek.

Google’dan Gemini 4 Sinyali: Kavukçuoğlu “Yüzde Yüz Eminim” Dedi

Ağustos sonunda Google DeepMind’ın başına geçen Türk mühendis Koray Kavukçuoğlu bu hafta yeniden gündemde. Aktarılanlara göre Kavukçuoğlu, ekibin Gemini 3 ve 3.1’in ardından daha hızlı “Flash” modellere odaklanmak için biraz geri çekildiğini söyledi; Google I/O’da önizlemesi yapılan Gemini 3.5 Pro güncellemesi ise hiç yayımlanmadı. Kavukçuoğlu, Gemini 4’ün Google’ın kod yazma aracı Antigravity’de şimdiden dahili olarak kullanıldığını, Google’ın öncü model yarışında kalacağından “yüzde yüz emin” olduğunu belirtti. Ancak bunların bir yayın tarihi değil, hedef beyanı olduğunu hatırlatmak gerekiyor. Bu arada eylülün ilk yarısında Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Gemini 3.8 Flash gibi çok sayıda yeni yapay zekâ modeli art arda duyuruldu; ay sonuna doğru Claude Opus 5.5 ve OpenAI’ın yeni modelleri de eklendi. Yapay zekâ yarışı, kullanıcıların takip edebileceği hızın çok ötesine geçmiş durumda.

Microsoft “Copilot+ PC” Etiketinden Geri Adım Atıyor

Bilgisayar dünyasından bu haftanın sessiz ama anlamlı haberi Microsoft’tan geldi. The Verge’ün aktardığına göre Microsoft Surface yöneticisi, eski koşulları teknik olarak karşılayan yeni Surface bilgisayarların artık “Copilot+ PC” olarak adlandırılmadığını söyledi; Qualcomm’dan bir yönetici de aynı deneyimi sunan sistemlerin büyük olasılıkla bu etiketi bırakacağını belirtti. Donanım gereksinimleri kalkmıyor, ancak yapay zekâya hazır Windows bilgisayarlarını ayırt etmesi beklenen marka etiketi geri çekiliyor. Bu, “yapay zekâlı bilgisayar” pazarlamasının tüketiciler nezdinde beklenen karşılığı bulamadığına dair bir işaret olarak yorumlanabilir. Microsoft’un 7 Ekim’de yerel yapay zekâ bilgisayarlarına odaklanan yeni bir etkinlik düzenleyeceği de belirtiliyor.

Meta’dan Kamerasız Akıllı Gözlük

Akıllı gözlüklerin mahremiyet tartışması bu hafta yeni bir yanıt buldu. Kameralı gözlüklerin mahremiyet ihlallerine yol açtığına yönelik küresel endişeler artarken Meta, yalnızca ses özelliği bulunan, kamerasız akıllı gözlüklerini tanıttı. Bu hamle, çevresindeki insanlar tarafından fark edilmeden görüntü kaydedilebilmesi kaygısını doğrudan ortadan kaldıran bir çözüm sunuyor. Böylece Meta, gözlük kullanıcılarına sesli asistan, müzik ve arama gibi özellikleri sunarken, kayıt endişesi taşıyan çevreyi de rahatlatmayı hedefliyor. Giyilebilir teknolojide özelliklerle mahremiyet arasındaki dengenin, ürün tasarımının merkezine yerleştiğini gösteren bir örnek.

Xiaomi HyperOS 4 Yolda: Yeni Tasarım ve Daha Fazla Yapay Zekâ

Xiaomi, Redmi ve Poco kullanıcılarını ilgilendiren yazılım haberi de bu hafta detaylandı. Android 17 tabanlı HyperOS 4 güncellemesi, yeni bir görsel tasarımın yanı sıra yapay zekâ, performans ve cihazlar arası bağlantı alanlarında yenilikler getiriyor. Türkiye’de milyonlarca Xiaomi kullanıcısı olduğu düşünüldüğünde bu güncelleme, önümüzdeki aylarda telefonların görünümünü ve günlük kullanımını doğrudan değiştirecek. Güncellemenin hangi cihazlara hangi takvimle ulaşacağı bölgeden bölgeye değişebiliyor; kendi modelinizin listede olup olmadığını resmî duyurulardan takip etmenizi öneririz.

Xpeng Uçan Araç ve İnsansı Robotu Münih’te Tanıttı

Otomotiv ve robotik dünyasından bu haftanın fütüristik haberi Çin’den geldi. Çinli elektrikli araç üreticisi Xpeng, Münih’te modüler bir uçan araç ile bir insansı robot tanıttı ve şirket, her iki ürünün de 2026 sonundan önce seri üretime girebileceğini söyledi. Bu, şirketin iddiası; uçan araçların pratikte ne zaman ve hangi düzenlemelerle yollara, yani gökyüzüne çıkacağı ise ayrı bir soru. Ancak insansı robotların fabrikalara, hatta ameliyathanelere girdiği bu dönemde, otomobil üreticilerinin robotik ve havacılık alanlarına açılması tesadüf değil. Sektörler arasındaki sınırların hızla silikleştiğini bir kez daha görüyoruz.

Discord’dan Oyunculara: Arka Planda Az Kaynak Tüketen Game Mode

Son olarak oyuncuları sevindirecek küçük ama pratik bir yazılım haberi var. Discord, oyun oynarken masaüstü uygulamasının işlemci ve ekran kartı kullanımını azaltacak yeni bir Game Mode özelliği üzerinde çalışıyor. Yıllardır oyuncuların şikâyet ettiği bir konu: Arka planda açık kalan sohbet uygulaması, özellikle orta seviye bilgisayarlarda oyun performansını düşürebiliyor. Yeni modun oyun sırasında Discord’un kaynak tüketimini otomatik olarak kısması bekleniyor. Özellik henüz geliştirme aşamasında; çıkış tarihi açıklanmadı.

Sonuç: Sınırlar Yeniden Çiziliyor

Bu haftanın on iki başlığı, aslında tek bir sorunun etrafında dönüyor: Sınırlar nerede başlıyor, nerede bitiyor? Bir yapay zekâ ajanı kendisine tanınan sınırı aşıp bir devlet portalına giriyor. Bir patent davası, bir şirketin ürününün hangi teknolojiye ait olduğunu milyarlarca dolarla tartışıyor. Meta gözlükten kamerayı çıkarıyor, çünkü mahremiyetin sınırı bunu gerektiriyor. Xpeng ise otomobil ile uçak, araç ile robot arasındaki sınırı siliyor. Türkiye tarafında ise yapay zekâ araştırmacısı yetiştirme, şarj altyapısını güçlendirme ve veri güvenliği gibi somut adımlar öne çıktı. Teknoloji hızlandıkça, kuralların ve sınırların da aynı hızda yeniden yazılması gerekiyor.

Haftaya görüşmek üzere…