Çin’in Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nde demokrasi yanlısı medya patronu ve aktivist Jimmy Lai, ulusal güvenlik yasası (NSL) kapsamında yabancı güçlerle işbirliği yapmak suçundan suçlu bulundu. 2019 yılında, suçluların Çin ana karasına iadesini kolaylaştıran yasa tasarısına karşı çıkan muhalefet, binlerce kişiyi sokaklara dökmüş ve haftalarca süren eylemler gerçekleştirmişti.
JIMMY LAI’NİN YARGILANMA SÜRECİ
Olaylara karıştığı belirlenen 78 yaşındaki Jimmy Lai, 2023 yılında başlayan davada suçlu bulundu. Hong Kong’taki mahkeme, Lai’nin ulusal güvenlik yasası uyarınca yabancı güçlerle işbirliği yapmaktan suçlu olduğunu açıkladı. 2020 yılının Aralık ayından bu yana hapiste bulunan Lai, ömür boyu hapis cezası ile karşı karşıya kalırken, hakkındaki suçlamaları reddetmeye devam ediyor. Cezasının önümüzdeki yılın başlarında açıklanması bekleniyor.
MAHKEME KARARI VE GEREKÇELERİ
Mahkeme kararını içeren 855 sayfalık gerekçeyi okuyan Yargıç Esther Toh, Lai’nin 2021 yılının Haziran ayında kapatılan kurucusu olduğu muhalif Apple Daily gazetesini, yabancı hükümetlere Hong Kong ve Çin’e yaptırım uygulamaları için baskı yapmak amacıyla kullandığının tespit edildiğini ifade etti. Toh, Jimmy Lai’nin “Çin Halk Cumhuriyeti’ne nefret beslediğine dair hiç şüphe olmadığını” belirterek, Lai’nin “Hong Kong halkına yardım etme bahanesiyle ABD’yi sürekli olarak Çin hükümetini devirmeye davet ettiğini” söyledi.
PENCE VE POMPEO İLE GÖRÜŞMELER
Lai, Kasım ayındaki ifadesinde kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddetmiş ve Hong Kong’un dış politikasını etkilemek için “asla” yabancı bağlantılarını kullanmadığını söylemişti. O dönem ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence ile yaptığı görüşme sorulduğunda Lai, ondan hiçbir şey istemediğini ifade ederek “O bana sorduğunda, Hong Kong’da olanları ona aktardım” demişti. Lai, dönemin Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile yaptığı görüşmeye ilişkin ise “Pompeo’dan bir şey yapmasını değil, Hong Kong’a desteğini dile getirmesini” istediğini bildirmişti.
ULUSAL GÜVENLİK YASASI VE PROTESTOLAR
Hong Kong’da 2019 yılında suçluların Çin ana karasına iadesini kolaylaştıran yasa tasarısı muhalefetin tepkisiyle karşılaşmıştı. Binlerce kişi sokaklara dökülmüş ve eylemler haftalarca sürmüştü. Eylemlerde şiddet olaylarının yaşanması ve protestoların devam etmesi nedeniyle yasa tasarısı aynı yıl Haziran ayında askıya alınmış, Eylül ayında da iptal edilmişti. Tasarı iptal edilmesine rağmen hükümetin istifasını isteyen göstericiler, eylemlerini yıl sonuna kadar sürdürmüştü.
