Türkolojinin en büyük sorunlarından biri halen sadece bizim açımızdan değil dünya tarihi açısından da çok önemli olan Kök Türk kitabelerinin tam manasıyla okunamamış ve esrarının çözülememiş olmasıdır.
Buna en güzel örnek ise mezar taşında yazan bu cümledir.

Kitabelerde,
𐰇𐰓:𐱅𐰭𐰼𐰃:𐰖𐰽𐰺:𐰚𐰃𐰾𐰃:𐰆𐰍𐰞𐰃:𐰸𐰆𐰯:𐰇𐰠𐰏𐰠𐰃:𐱅𐰇𐰼𐰇𐰢𐰾

Şeklinde geçen ifade aslında,

“Öd Tengri Yasar, Kişi Oğlu Köp Ölgeli Törümüş” şeklinde okunmalıdır.

Manası ise,

“Zamanı Tanrı Yapar (Yaratır), İnsanoğlu Hep Ölümlü Yaratılmış” şeklindedir.

Yani, zamanın yapıcısı, yaratıcısı, sahibi Tanrı’dır. İnsanoğlu ise hep ölmek üzerine yaratılmıştır, türetilmiştir. Doğumla ölüm arasındaki mesafe (zaman) ölmek için kurulmuş ve kurgulanmıştır.

Burada manası çok bilinmeyen veya yanlış okunan ve anlamlandırılan üç sözcükten bahsetmek gerekmektedir.

Bunlardan ilki Öd sözüdür.

Öd> öy>öğlen-öğün
Zaman anlamına gelen bu sözcüğün halen dilimizde değişik biçimlerde yaşadığı maalesef çoğu kimse tarafından bilinmez.

Zaten bu sözcük halk ağzında (ğ) ile değil de (Y) ile kullanılır.

İkinci ise YASAR sözcüğüdür.

Yasar, halen Türk lehçelerinde kullanılan yapmak, meydana getirmek manasına gelen bir sözcüktür.

Yasa, yapmak, yaratmak, yasak vs liste uzayıp gider.
Eski Türkçe’de Tanrısal kavramların büyük bölümünün (YA-) kökünden türemiş olması ise bir başka enteresan nüanstır.

Yaradan, Yaratmak (Tanrı iradesi ile olan işler Kılmak sözcüğü ile ifade edilmiş, daha sonraları yaratmak Tanrısal bir kavram olarak yerleşmiş) yalvarmak, yakarmak, yalvaç (Peygamber), yasa, yalın (tek), yada (olağan üstü güçleri olan taş), yaşamak, yas tutmak gibi…

Üçüncü sözcük ise eski Türkçedeki KOP sözüdür.

Bu söz hep/bütün/tamamiyle gibi anlamlarda kullanılır. KOPMAK sözcüğü günümüzde de yaşattığımız bir sözcük olmakla birlikte, bütünden ayrılmak manası vermektedir.

KOP biçiminde yazılan sözcük bazen KÖP ile aynı gibi değerlendirilir.

Eğer iki sözcük aynı ise(?) Günümüzde de Türk lehçelerinde KÖP şeklinde kullanılan bu sözcük ÇOK anlamı vermektedir. İlk bakışta Türkiye Türkçesinde kullanılmayan bir sözcük gibi görünse de “Köp+ü+k” sözcüğü bu kökten türemiştir. Köpük sözü de malum çoğalmakla ilgilidir.

Hal böyle iken kısaca şunu söylemek mümkündür; günümüz Türklüğü, Türkçenin tüm genetik kodlarını taşımakta ve bilinçli/bilinçsiz gelecek nesillere aktarmaktadır.