Kocaeli’de güvenlik güçlerinin sahadaki ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilen yerli sensör, büyük ve hantal X-ray cihazlarına alternatif olma potansiyeli taşıyor. Lazer teknolojisiyle üretilen sensör, yalnızca hedeflenen patlayıcıyı seçerek tespit ediyor.
YERLİ SENSÖRÜN GELİŞİM SÜRECİ
Kocaeli’deki bir doktora tezi çalışmasında, güvenlik güçlerinin sahada kullanabileceği hızlı, taşınabilir ve güvenilir patlayıcı tespit sistemleri ihtiyacından yola çıkılarak “TNT Tabanlı Patlayıcıların Tespiti için Lazerle İndüklenmiş Grafen Sensörlerin Geliştirilmesi” projesi başarıyla sonuçlandı. Proje kapsamında lazerle indüklenmiş grafen yüzeyler özel peptidlerle modifiye edilerek, sadece TNT molekülüne tepki veren seçici bir sensör malzemesi elde edildi. Laboratuvar testlerinde farklı moleküllere tepki vermediği görülen sensör malzemesi, düşük maliyeti ve taşınabilirliğiyle dikkat çekiyor.
GÜVENLİK İHTİYAÇLARINA YANIT VEREN ÇÖZÜM
Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Araştırma Görevlisi Dr. Seda Kol, mevcut patlayıcı tespit sistemlerinin büyük, hantal ve maliyetli olduğunu belirterek artan güvenlik tehditleri nedeniyle taşınması kolay ve pratik bir malzeme geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi. Dr. Kol, “Günümüzde ülkeler, artan güvenlik tehditleri nedeniyle savunma alanına ciddi yatırımlar yapıyor. Özellikle patlayıcıların hızlı ve yerinde ölçüm alabilmesi oldukça kritik bir durum.” dedi.
SEÇİCİ VE HASSAS SENSÖR MALZEMESİ
Sensörün çalışma prensibini anlatan Kol, “Sensör malzemesini aslında ‘çok akıllı yüzeyler’ olarak tanımlayabiliriz. Biz bu yüzeyleri özel peptidlerle modifiye ediyoruz. Bu peptidler sayesinde algılamak istediğimiz hedef molekülü kolaylıkla algılayabiliyoruz.” şeklinde konuştu. Bu hassasiyet ve seçicilik, sensörün elektriksel değişimle ortaya koyduğu özelliklerden kaynaklanıyor.
GELECEKTEKİ POTANSİYEL VE DESTEK İHTİYACI
Çalışmanın laboratuvar aşamasında umut veren neticeler ortaya koyduğunu belirten Kol, projenin prototipinin üretilmesi gerektiğini vurguladı. “Yaptığımız çalışmayla oldukça hassas bir malzeme üretmiş olduk. Sahada uygulama için pratikte farklı bölümlerle de iş birliği yapmamız gerekiyor.” dedi.
Prototip için destek beklediklerini ifade eden Kol, “Sensörümüz şu an sadece TNT algılıyor. Seçiciliği sağladığımız şey özel peptidler.” diye ekledi. Bu çalışma farklı alanlara da entegre edilebilir; örneğin glikoz algılamak için farklı modifikasyonlar yapılabilir.
