Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Avrasya Ekonomik Birliği’nin (AEB) çok kutuplu dünyanın bağımsız ve kendine yeten merkezlerinden biri olarak konumlandığını ifade etti. Yüksek Avrasya Ekonomik Konseyi Toplantısı, Rusya’nın St. Petersburg kentinde gerçekleştirildi. Toplantıya Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan katıldı.
AEB’NİN ROLÜ VE HEDEFLERİ
Putin, toplantıda yaptığı konuşmada, Rusya’nın AEB üyesi ortaklarla karşılıklı çıkarlara dayalı işbirliğine büyük önem verdiğini belirtti. Üye devletler arasındaki ilişkileri geliştirmek için ortak çabaların artırılmasını umduğunu dile getirdi. AEB’nin çok kutuplu dünyanın “bağımsız ve kendine yeten merkezlerinden biri” olarak sağlam bir yer edindiğini vurgulayan Putin, birlik dahilinde entegrasyonun “Avrasya Ekonomik Yolu Bildirgesi” temelinde ilerlemesi gerektiğini söyledi.
Putin, “Dış etkilerden bağımsız bir ödeme altyapısı oluşturduk” diyerek AEB üyesi ülkelerin dış etkilerden bağımsız ve istikrarlı bir ödeme altyapısı oluşturduklarını ifade etti. “Mutabakatların neredeyse tamamı ulusal para birimleriyle yapılıyor ve bu da AEB üye devletleri arasındaki ticari işlemlerin yüzde 93’ünü oluşturuyor” dedi.
SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI
AEB’nin dış ticaret ortaklarının sayısını artırarak serbest ticaret ağını genişlettiğini belirten Putin, bu yıl İran ile serbest ticaret anlaşmasının yürürlüğe girdiğini söyledi. Birleşik Arap Emirlikleri ve Moğolistan ile yeni anlaşmalar yapıldığını ve benzer bir anlaşmanın Endonezya ile imzalanmakta olduğunu açıkladı. Ayrıca Hindistan ile tercihli bir anlaşmanın hazırlanmakta olduğunu ifade etti.
Putin, “Anlaşma metnine ilişkin müzakerelerin ilk turu bir ay önce gerçekleştirildi ve Yeni Delhi’ye yapılan son ziyaret sırasında Hint tarafı, belgenin onay sürecini hızlandırmaya hazır olduklarını ifade etti” dedi.
ORTAK FİNANS PİYASASI VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM
Putin, AEB dahilinde ortak bir finans piyasasının oluşturulmasına yönelik ilave adımlar içeren bir karar taslağından söz etti. Bu entegrasyon gündeminin kilit alanlarından biri olduğunu belirterek, AEB genelinde yatırımcıların menkul kıymetlere ve borsalara erişimini kolaylaştırmayı amaçladığını söyledi.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ise AEB’nin dijital dönüşüm ve yapay zeka çağına ayak uydurması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Avrasya Ekonomik Birliği coğrafyasının dünyanın en önemli ulaşım merkezlerinden biri olduğuna dikkat çekti.
ULAŞIM VE TİCARETİN GELİŞTİRİLMESİ
Tokayev, “Ülkelerimiz Batı Avrupa ile Çin arasındaki doğu-batı koridoru ile kuzey-güney ulaşım hatlarının kesişim noktasında yer alıyor” dedi. Gözlemci ülkelerle birlikte deniz ve demiryolu ulaşımına yapılacak yatırımlarla bu potansiyelin daha güçlü kullanılmasını talep etti.
Toplantıda Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Azerbaycan üzerinden Ermenistan’a transit yük taşımacılığı yolunun açılması için Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e teşekkür etti. Belarus Devlet Başkanı Lukaşenko ise AEB’nin dönem başkanlığını üstlendiğini ve 2026’da Kazakistan’ın devralacağını açıkladı.
