Tayland, Kamboçya ile Temmuz ayında varılan ve Ekim ayında imzalanan “barış anlaşmasını” askıya aldığını açıkladı. Tayland ve Kamboçya arasındaki 817 kilometrelik kara sınırında belirlenmemiş noktaların yetkileri konusunda yıllardır süregelen gerilim, 16 Temmuz’da bir Tayland askerinin mayına basarak bacağını kaybetmesiyle yeniden alevlendi. Tayland hükümeti, Sisaket eyaletinde meydana gelen bu olayın ardından anlaşmayı askıya alma kararı aldı.
GERİLİMİN TARİHÇESİ
Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, düzenlediği basın toplantısında güvenlik tehditlerinin azalmadığını belirterek kararın doğruluğunu savundu. Başbakan Charnvirakul, yaralanan askerleri ziyaret edeceğini de duyurdu. Kamboçya ise anlaşmaya bağlı kalacaklarını ifade etti. İki ülke arasındaki anlaşmazlıklar, antik Hindu tapınakları Ta Moan Thom ve 11. yüzyıldan kalma Preah Vihear’ın mülkiyeti üzerinde yoğunlaşıyor.
Preah Vihear, 1962 yılında Uluslararası Adalet Divanı tarafından Kamboçya’ya verilmişti. Ancak Kamboçya’nın burayı UNESCO Dünya Mirası listesine almaya çalışmasıyla 2008 yılında gerilim tırmanmıştı. Bu durum birkaç yıl süren çatışmalara ve can kayıplarına yol açmıştı. Mahkeme, 2013 yılında Tayland ile sınır anlaşmazlığının alevlenmesinin ardından Phnom Penh’in kararın yeniden değerlendirilmesini istemesi üzerine Kamboçya lehine karar vermişti.
SINIRDAKİ ÇATIŞMALAR
Bu yılın Mayıs ayı sonlarında sınırda tartışmalı bir bölgede çıkan silahlı çatışmada bir Kamboçyalı askerin ölmesiyle gerilim yeniden tırmanmaya başladı. Kamboçya, Haziran ayında mahkemenin yargı yetkisini hiçbir zaman tanımadığını ve ikili bir yaklaşımı tercih ettiğini söyleyen Tayland ile aralarındaki anlaşmazlıkların çözümü için Uluslararası Adalet Divanı’na başvurmuştu. Ta Moan Thom tapınağıyla ilgili anlaşmazlık ise karara bağlanamadı.
16 Temmuz’da bir Tayland askerinin mayına basarak bacağını kaybetmesinin ardından gerilim arttı. Tayland, 23 Temmuz’da Kamboçya’daki büyükelçisini geri çağırırken, Bangkok’taki Kamboçya büyükelçisini de sınır dışı etti. Olayın ardından antik bir tapınağın bitişiğindeki tartışmalı bölgede 24 Temmuz’da patlak veren çatışmalar hızla diğer bölgelere sıçradı.
ATEŞKES VE SONRASI
Kamboçya roketatarlarla saldırı düzenlerken, Tayland ordusu ise iki F-16 savaş uçağı ile Kamboçya’nın sınır bölgelerinde bulunan askeri hedefleri bombaladı. Tayland, mayının Kamboçya askerlerince döşendiğini iddia ederken, Kamboçya bu suçlamayı reddetti.
28 Temmuz’da Malezya’da bir araya gelen ülke liderleri, sınır çatışmalarını sona erdirmek için acil ve şartsız ateşkes üzerinde anlaştılar. ABD Başkanı Donald Trump’ın katılımıyla yapılan zirvede Tayland ve Kamboçya arasında ortak ateşkes anlaşması imzalandı. Anlaşmanın ardından ABD ile Tayland ve Kamboçya arasında ticaret anlaşmaları da yapıldı.
