Ukrayna, hava kuvvetlerini modernize etme yolunda kritik bir adım atarak İsveç ile 16 adet Saab JAS 39 Gripen E savaş uçağının tedariki için anlaşma imzaladı. Teslimatların 2029’da başlaması planlanırken, bu anlaşma Ukrayna’nın hava savunma kabiliyetlerini Batı standartlarına taşımayı hedefliyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson’un katıldığı törenle imzalanan anlaşma, Ukrayna Savunma Bakan Yardımcısı Sergiy Boyev ile İsveç Savunma Malzeme İdaresi (FMV) Genel Müdürü Mikael Granholm arasında gerçekleştirildi. Programın finansmanı Avrupa Birliği kredisi ile sağlanacak ve Birleşik Krallık da sürece destek verecek.
İKİ AŞAMALI TESLİMAT PLANI
Anlaşmaya göre, 16 adet yeni nesil Gripen E savaş uçağının teslimatına 2029 başında başlanacak. Ancak Ukrayna, bu süreci beklemeden Gripen platformunu kullanmaya başlayacak. 2027 yılının başında İsveç’in askeri yardımı kapsamında ilk etapta 16 adet Gripen C/D savaş uçağı teslim alınacak. Bu strateji, Ukraynalı pilotların ve teknik personelin platforma adaptasyonunu hızlandıracak. Anlaşma, uçakların yanı sıra görev ekipmanları, teknik ve lojistik destek paketini de kapsıyor. Ukraynalı personelin eğitimleri ise halihazırda İsveç’te devam ediyor.
ZELENSKİY’DEN İSVEÇ’E TEŞEKKÜR
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, anlaşmanın ardından yaptığı açıklamada, “İsveç ile birlikte Ukrayna’nın muharip hava gücünü güçlendirmeye devam ediyoruz” dedi. Zelenskiy, mayıs ayında varılan mutabakatların hızla hayata geçirilmesinden dolayı İsveç’e teşekkür ederek, Gripen programının Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin hava harekat kabiliyetini önemli ölçüde artıracağını vurguladı. İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson da kararın Ukrayna Hava Kuvvetleri için bir dönüm noktası olduğunu belirtti.
“HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ GÜVENCE ALTINA ALINIYOR”
Ukrayna Başbakan Yardımcısı Mykhailo Fedorov, tedarikin ülkenin hava savunması için kritik olduğunu söyledi. Fedorov, Gripen E’lerin insansız hava araçları, seyir füzeleri ve düşman unsurlarına karşı Ukrayna’nın kabiliyetlerini artıracağını, C/D teslimatlarının kısa vadede, E anlaşmasının ise uzun vadede hava üstünlüğünü güvence altına alacağını ifade etti.
GRIPEN’İN SAĞLAYACAĞI AVANTAJLAR
Saab tarafından geliştirilen JAS 39 Gripen, çok rollü bir savaş uçağı olarak biliniyor. Soğuk Savaş döneminin dağıtık konuşlanma konseptine uygun tasarımı sayesinde, kısıtlı altyapıya sahip otoyol ve ileri üslerden dahi görev yapabiliyor. Uçak, Meteor ve AMRAAM gibi NATO standardı hava-hava füzelerinin yanı sıra Taurus KEPD 350 gibi çeşitli hava-yer mühimmatlarını kullanabiliyor. Bu entegrasyonun, Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin hem NATO mühimmatlarıyla uyumunu hem de harekat esnekliğini artırması bekleniyor.
