Yargıtay, emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden işçilerin sigorta haklarına ilişkin önemli bir karara imza attı. Kararda, eksik sigorta bildiriminin hak ihlali olduğu vurgulanırken, emeklilerin de hizmet tespiti davası açabileceği netleşti.
EKSİK SİGORTA MAHKEMEYE TAŞINDI
İstanbul Ticaret Gazetesi’nde yer alan habere göre; bir boyacı ustası, emekli olduktan sonra 2013 ile 2019 yılları arasında kesintisiz şekilde çalıştı. Ancak işveren, bazı aylarda çalışmayı 10 gün olarak SGK’ya bildirdi. Bunun üzerine emekli işçi konuyu yargıya taşıyarak, “Emekli olsam da emeğim var, SGK’ya bildirilmeyen eksik günlerimin ve gerçek maaşımın tespit edilmesini istiyorum” talebinde bulundu.
İLK MAHKEME İŞÇİYİ HAKLI BULDU
İşveren, işçinin kısmi süreli çalıştığını savunarak davaya itiraz etti. İlk Derece Mahkemesi ise deliller ve tanık beyanlarını inceleyerek işçinin ayda 30 gün çalıştığına hükmetti ve bildirilmeyen 325 günün sisteme eklenmesi gerektiğine karar verdi.
İSTİNAF “YARAR YOK” DEDİ
Dosya Bölge Adliye Mahkemesi’ne taşındı. İstinaf mahkemesi, işçinin zaten emekli maaşı aldığını ve davanın maaş artışı sağlamayacağını belirterek, “Davacı zaten emekli maaşı alıyor. Bu tespit davası sonucunda alacağı emekli maaşı artmayacak. Dolayısıyla bu davayı açmakta güncel bir yarar yoktur” gerekçesiyle davayı usulden reddetti.
YARGITAY KARARI BOZDU
Dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’ne taşındı. Yargıtay, istinafın kararına karşı çıkarak, “Sigortalılık kaçınılmaz bir haktır, emekli olsa bile işçinin bu tespiti isteme hakkı vardır” değerlendirmesinde bulundu ve kararı bozdu.
EMSAL NİTELİKTE SON KARAR
İstinaf mahkemesinin kararında direnmesi üzerine dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na geldi. Kurul, emekli işçiyi haklı bularak emsal niteliğinde bir karara imza attı.
SOSYAL GÜVENLİK HAKKI VAZGEÇİLEMEZ
Kararın gerekçesinde, sosyal güvenlik hakkının kişiye bağlı ve vazgeçilmez olduğu vurgulandı. Sigortalılığın yalnızca maaşla sınırlı olmadığı, kamu düzenini ilgilendiren bir statü olduğu ifade edildi.
İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI VURGUSU
Yargıtay, emekli işçinin maaşının artmayacak olmasının dava açmaya engel olmadığını belirtti. Bildirilmeyen çalışma sürelerinde yaşanabilecek iş kazası veya ileride ortaya çıkabilecek meslek hastalıkları açısından kayıtların hayati önem taşıdığına dikkat çekildi.
TAZMİNAT HAKLARINI DOĞRUDAN ETKİLİYOR
Kararda ayrıca hizmet tespitinin, kıdem ve ihbar tazminatı gibi işçilik alacakları açısından belirleyici olduğu ifade edildi. Gerçek çalışma günlerinin tespiti, işçinin alacağı tazminatları doğrudan etkiliyor.
KAYIT DIŞI ÇALIŞMAYA GEÇİT YOK
Yargıtay, emeklilerin dava açma hakkının engellenmesinin, işverenlerin sigortasız veya eksik primle işçi çalıştırmasına zemin hazırlayacağına dikkat çekti. Bu durumun sosyal güvenlik sistemine aykırı olduğu vurgulandı.