Yıl 2025. Bilimin, teknolojinin, yapay zekânın konuşulduğu, insanlığın uzayda koloni kurmayı planladığı bir dönemdeyiz. Ama hâlâ Türkiye’de bir orman yangını çıktığında, bir deprem yaşandığında, bir sel bastığında aynı cümleleri kuruyoruz: “Koordinasyon eksikliği vardı… Yardım geç geldi… Gönüllüler hayatını kaybetti… Haber alınamadı…” Bu tekrar eden döngü artık bir kader değil, açıkça ifade etmek gerekirse bir sistem sorunudur.

Ben bu yazıyı masa başından değil, afet bölgesinde yaşanmışlıkla yazıyorum. Antakya-Hatay depremini bizzat yerinde gördüm. Enkaz altında bekleyen insanların haykırışlarını, onların yakınlarının çaresizliğini gördüm. O karmaşanın içinde herkes bir şeyler yapmaya çalışıyordu: AFAD, jandarma, 112, gönüllüler… Ama her biri başka başka yerlerden, başka protokollerden hareket ediyor gibiydi. Oysa bu kadar hayati bir durumda tek bir merkezden yönetilmesi gereken bir süreç vardı. O merkez yoktu ya da yeterince hızlı, etkili çalışmıyordu.

Bu sadece depremle sınırlı değil. Her yıl yaşadığımız orman yangınlarında da benzer bir manzara var. İnsanlar canla başla yardım ediyor ama çoğu zaman eğitimleri yok, ekipmanları yetersiz. Ve ne yazık ki bu eksikliklerin bedelini canla ödüyoruz. Düşünün, bir ormanı kurtarmaya giden genç bir gönüllü, uygun kıyafet veya solunum cihazı olmadan alevlerin içine giriyor ve geri dönemiyor. O orman belki yeniden yeşerir ama o genç bir daha geri gelmiyor.

Bu yüzden ben bir vatandaş olarak sesimi duyurmak istiyorum. Çünkü artık içimde tutamıyorum. Şairin dediği gibi, “Sussam gönlüm razı değil.” Artık susmanın vebali daha büyük.

Benim acil bir önerim var: Türkiye’de afet ve acil durumlara müdahale edecek profesyonel, eğitimli, teknolojik donanımlı bir “Milli Afet Müdahale Gücü” kurulmalı. Bu güç, 112, jandarma, polis, itfaiye gibi kurumları bir çatı altında toplayan, sadece kriz anında değil, her an hazır bekleyen bir yapı olmalı. Tıpkı askerî birlikler gibi yıl boyunca eğitilmeli, tatbikatlar yapılmalı, saha testlerinden geçmelidir.

Bu yapı sadece müdahale değil, önleyici çalışma da yapmalı: Riskli bölgelerde erken uyarı sistemleri kurmalı, halkı bilinçlendirmeli, okullarda afet eğitimi zorunlu hale getirilmeli. Çünkü biz afetlere genellikle “olduktan sonra” tepki veriyoruz. Oysa gerçek mücadele afet olmadan önce başlar.

Ayrıca afet bölgelerine gidecek gönüllü vatandaşlara da belirli standartlarda eğitimler verilmeli, akreditasyon sistemi getirilmeli. Yardım etmek isteyen insanlar rastgele değil, sistemli bir şekilde afet bölgesine yönlendirilmeli. Kimse kendi canını da riske atarak yardıma gitmemeli. Yardımın kendisi bir başka can kaybına dönüşmemeli.

Sayın yetkililer, sevgili vatandaşlar…

Bu çağda hâlâ yardıma giden insanlarımızı yitiriyorsak, bunu sadece “kader” deyip geçemeyiz. Devletimizin bu konuda yapabileceği çok şey var. Vatandaş olarak bizlerin de söyleyecek sözü var. Ben üzerime düşeni yapıp bu sözleri buraya bırakıyorum. Çünkü inanıyorum ki bu ülke, afetlere karşı daha bilinçli, daha güçlü, daha dayanıklı bir hale gelebilir. Yeter ki görmek isteyelim, duymak isteyelim ve harekete geçelim.

Unutmayalım:

Afetler doğaldır ama ihmaller asla doğal değildir.

İnsan kaybını önlemenin yolu, sadece yardım etmek değil; doğru, eğitimli ve donanımlı bir şekilde yardım etmektir.