Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi (KOSTÜ) Psikoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ali Ruhan Çelik, sosyal medyada beğeni ve para kazanma uğruna farklı davranışlar sergileyen gençlere dikkat çekerek aileleri uyardı. Çelik, canlı yayınlarda özel hayatın gözler önüne serilmesinin mahremiyet ihlallerine yol açabildiğini belirterek, gençlerin kimlik arayışı döneminde sosyal medyanın oluşturduğu risklerle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Sosyal medyada beğenilme, takipçi kazanma ve gelir elde etme isteği, gençlerin davranışlarını etkiliyor. Daha fazla dikkat çekmek isteyen bazı gençler sıra dışı davranışlara yönelirken özel hayatlarına ilişkin bilgileri de canlı yayınlarda paylaşabiliyor. KOSTÜ Psikoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ali Ruhan Çelik, sosyal medyanın gençlerin kişilik gelişimi ve başarı algısı üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
BEĞENİYİ BAŞARI OLARAK GÖRÜYORLAR
Gençlerin sosyal kabul ihtiyaçlarını giderek daha fazla sanal ortamlar üzerinden karşıladığını belirten Çelik, insanların kabul görme, aidiyet hissetme ve beğenilme ihtiyaçlarının sosyal medya aracılığıyla karşılandığını ifade etti.
Gençlerin kendi başarılarını sosyal medyadaki tepkilere göre değerlendirebildiğine dikkat çeken Çelik, 2024-2025 araştırmalarında 11-15 yaş grubunda sosyal medya kullanımının yüzde 40’ın üzerine çıktığını, 15 yaş üstünde ise yüzde 90’ları aştığını aktardı.
Çelik, gençlerin aldıkları beğenileri başarı göstergesi olarak görebildiğini belirterek, sosyal medyadaki kabulün gerçek hayattaki ilişkilerin yerini tutmadığını ve bu durumun psikolojik sorunlara yol açabileceğini söyledi.
DAHA FAZLA BEĞENİ İÇİN SIRA DIŞI DAVRANIŞLAR
Canlı yayınlarda izleyicilerin beğenisini ve takdirini kazanmak isteyen gençlerin kendi kişilikleriyle örtüşmeyen davranışlar sergileyebildiğini ifade eden Çelik, bu davranışların zamanla günlük yaşama da yansıyabildiğini kaydetti.
Beğeni ve gelir elde etme isteğinin gençleri daha fazla dikkat çekmeye yöneltebildiğini belirten Çelik, farklı görünme çabasının davranışlar ve düşünceler üzerinde etkili olabildiğini dile getirdi.
CANLI YAYINLARDA MAHREMİYET TEHLİKESİ
Canlı yayınlarda özel hayata ilişkin bilgilerin paylaşılmasının önemli riskler taşıdığını vurgulayan Çelik, gençlerin kişisel yaşamlarından kesitleri ve özel bilgileri takipçilerine sunabildiğini belirtti.
Bu durumun özellikle ergenlik dönemindeki gençleri dış tehlikelere karşı savunmasız bırakabileceğini ifade eden Çelik, canlı yayınların mahremiyet ve gizlilik açısından dikkatle ele alınması gerektiğini söyledi.
AİLELERE ÖNEMLİ GÖREVLER DÜŞÜYOR
Ailelerin çocuklarının sosyal medya kullanımına yaklaşırken yalnızca kısıtlamaya odaklanmaması gerektiğini belirten Çelik, gençlerin neden sosyal medyada vakit geçirme ve kabul görme ihtiyacı hissettiğinin anlaşılmasının önemine işaret etti.
Çelik, ailelerin çocuklarını dışlamak yerine onların ihtiyaçlarını anlamaya çalışması, gerektiğinde sosyal medya ortamlarında onlara eşlik ederek davranışlarını gözlemlemesi gerektiğini ifade etti. Kabul edici ve anlayışlı bir yaklaşımın, gençlerin sosyal medyaya yönelme nedenlerini anlamaya yardımcı olabileceğini kaydetti.
“KİMLİK BULMA YAŞLARINDA BÜYÜK TUZAKLARLA KARŞI KARŞIYALAR”
Ergenlik döneminde sosyal öğrenme ve davranışları taklit etme eğiliminin yüksek olduğuna dikkat çeken Çelik, bu dönemin kişilik gelişimi ve kimlik oluşumu açısından önem taşıdığını belirtti.
Gençlerin sosyal medyada gördükleri kişileri örnek alarak davranışlarını şekillendirebildiğini ifade eden Çelik, ailelerin çocukların ihtiyaçlarını anlamaya yönelik bir tutum sergilemesi ve onları sosyal medyanın olası risklerine karşı bilinçlendirmesi gerektiğini söyledi.
OKULLARDAKİ REHBERLİK ÇALIŞMALARI ÖNEMLİ
Çelik, okullardaki rehberlik servislerinin sosyal medya konusunda yürüttüğü çalışmaların desteklenerek artırılması gerektiğini belirtti. Çocukların sosyal medyada güvenli olmayan ortamlarla karşılaşabileceğini ifade eden Çelik, aileler ve okullar arasında iş birliğinin önemini vurguladı.
Gençlerin beğenilme, kabul görme ve aidiyet ihtiyaçlarının anlaşılması gerektiğini kaydeden Çelik, bu ihtiyaçlara yönelik farkındalık çalışmalarının ve psikoeğitimin önemine dikkat çekti.
“SOSYAL MEDYA BİZİ YÖNETMESİN”
Sosyal medya kullanımında yaş sınırlamasının tek başına yeterli olmayacağını belirten Çelik, gençlerin dijital platformları bilinçli kullanmayı öğrenmesi gerektiğini ifade etti.
Sosyal medyada faydalı içeriklerin ve iletişim olanaklarının da bulunduğunu hatırlatan Çelik, kullanımın doğru alanlara yönlendirilmesinin önemine değinerek sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Sosyal medya bizi yönetmesin, biz sosyal medyayı dilediğimiz zaman kullanalım.”
