İnsanoğlu varlık âleminin merkezinde yer alan, aklı, kalbi ve iradesiyle diğer tüm canlılardan
ayrılan bir varlık… Yüzyıllardır “insan eşref-i mahlûkattır” denildiğinde aslında kast edilen,
onun şeref ve sorumluluk bakımından yaratılmışların en üstünü olduğudur. Fakat burada
dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta vardır: Bu üstünlük insana altın bir taç gibi baştan
verilmiş bir ayrıcalık değil, aksine büyük bir sorumluluğun yüklenmesidir.


Eşref-i mahlûkat olmak, sadece “en değerli” olmak demek değildir; aynı zamanda
merhametin, adaletin ve vicdanın temsilcisi olmaktır. İnsana verilen akıl nimeti, onu iyiyi
kötüden, doğruyu yanlıştan ayırma gücüne kavuşturur. Fakat akıl, kalbin rehberliğiyle
birleşmezse kibir ve zulüm doğurur. Bugün etrafımıza baktığımızda, teknolojide ilerleyen
ama insanlığını unutan toplumların yaşadığı bunalımlar, aslında bu dengeyi kaybetmenin
sonucudur.


İnsanın şerefini koruyan şey, yaratılışındaki potansiyeli doğru yönde kullanabilmesidir. Bir
anne çocuğunu şefkatle kucağına aldığında, bir genç ihtiyarın elinden tuttuğunda, bir toplum
mazluma sahip çıktığında işte o zaman “eşref-i mahlûkat” olmanın hakkı verilmiş olur. Aksi
hâlde, zulmü ve bencilliği seçen insan, kendi elleriyle bu payesini kaybeder.


Belki de bugün bize düşen en önemli görev, bu kavramı hatırlamak ve içini yeniden
doldurmaktır. Çünkü insan, değerini makamdan, maldan ya da güçten değil; kalbinde taşıdığı
merhametten ve hayatına kattığı adaletten alır. İşte o zaman gerçekten “eşref-i mahlûkat”
olur.