Ukrayna’ya karşı savaşırken yakalanan iki Çinli asker, cephede yaşadıkları deneyimleri Kiev’de düzenlenen bir basın toplantısında anlattı. Çin hükümetiyle hiçbir bağlarının olmadığını söyleyen Wang Guangjun ve Zhang Renbo, Rusya saflarında gönüllü olarak savaştıklarını iddia etti.

“ASKERLİĞİN PRESTİJİ VE PARA UMUDU”

1991 doğumlu Wang Guangjun, Çin’de TikTok’ta dolaşırken karşısına çıkan bir videoda Rus ordusuna katılım çağrısı gördüğünü ve bunun ardından sürece dahil olduğunu söyledi. İşsiz kaldığı bir dönemde gördüğü bu teklifin cazip geldiğini belirten Wang, askerlik mesleğinin Çin’de itibarlı bir konumda görülmesinin de bu kararda etkili olduğunu dile getirdi.

Wang’a ulaşan kişi, Rus ordusunda görev yapan bir Çinlinin ayda 200-250 bin ruble (yaklaşık 2-3 bin dolar) kazanabileceğini söylemiş. Bu miktar, Çin’deki ortalama maaşların oldukça üzerinde. Wang, işe alım sürecinde kendisine yol masraflarının karşılanacağı ve belgelerinin hazırlanacağı sözü verildiğini; ancak hiçbirinin gerçekleşmediğini aktardı. Rusya’ya vardığında telefonunun ve banka kartının elinden alındığını, böylece kazandığı paraya erişiminin tamamen kesildiğini belirtti.

“İNŞAAT VAADİYLE GELDİM, SAVAŞI BULDUM”

Diğer esir, 1998 doğumlu Zhang Renbo ise daha önce itfaiye ve arama-kurtarma alanlarında çalıştığını söyledi. Ailesinin maddi durumunun iyi olduğunu ama daha fazla para kazanma arzusuyla Aralık ayında Rusya’ya gittiğini belirten Zhang, ilk başta inşaat işi teklifi aldığını, fakat daha sonra kendisini orduya alınmış şekilde bulduğunu ifade etti. “Savaşmak gibi bir niyetim yoktu, para kazanmak istiyordum. Ancak bir anda çatışmaların ortasında kaldım” dedi.

Wang, cephede yalnızca üç gün kaldığını ve bu sürede herhangi bir Ukraynalı askeri öldürmediğini iddia etti. Rus ordusunda komutanların çoğunlukla işaret diliyle emir verdiğini, eğitim alanlarının sıkı kontrol altında tutulduğunu ve kaçmanın neredeyse imkânsız olduğunu anlattı. Ukrayna birlikleri tarafından ele geçirildikten sonra bir Rus saldırısında kimyasal gazla hedef alındığını ve bilincini kaybettiğini söyleyen Wang, bir Ukraynalı asker tarafından dışarı çıkarılarak kurtarıldığını ifade etti.

Zhang ise yakalandığı zamana kadar hiç Ukraynalı askerle karşılaşmadığını belirtti.

“UKRAYNA O KADAR DA ZAYIF DEĞİLMİŞ”

İki esir de basın toplantısında Rusya’yı sert şekilde eleştirdi. Wang, “Savaşmak isteyen Çinlilere sesleniyoruz: Bu yola girmeyin. Rusların anlattığı her şey yalan çıktı. Ne Rusya sandığımız kadar güçlü ne de Ukrayna zayıf. Bu savaşa katılmakla büyük hata yaptık” dedi.

Ancak Ukrayna’nın elinde esir olarak bulunan bu kişilerin söylediklerinin, gönüllü olup olmadığı veya baskı altında mı verildiği doğrulanabilmiş değil.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 11 Nisan’da yaptığı açıklamada, Rusya için savaşan yüzlerce Çin vatandaşının tespit edildiğini ve bunların ilk kez esir alındığını duyurmuştu. Wang ve Zhang, yakalanan ilk Çinli savaşçılar olarak kamuoyunun karşısına çıktı.